c Johannes Puch

Karyncka kuchnia alpejsko-adriatycka.

Rozkosze życia, które można smakować

Motto Karyntii położonej w słonecznych południowych Alpach od zawsze brzmi: „żyć z ochotą i rozkoszować się ze spokojem”. Wiele przyjemności obiecuje również karyncka kuchnia alpejsko-adriatycka, w której świeże składniki regionalne, sezonowe okazje, stare tradycje kulinarne oraz nowe interpretacje łączą się i tworzą smakowitą całość. Wino, piwo Most i wódka w Karyntii są również „domowej roboty”.

Steinthaler_Kaernten_Werbung

Kärntner Reindling

FranzGERDL_Kaernten_Werbung

Pod wpływem kultury gastronomicznej trzech krain: Karyntii, Friuli-Wenecji Julijskiej i Słowenii na smaczne potrawy przerabiane są w Karyntii przede wszystkim świeże, regionalne produkty. Zgodnie z zasadami autentycznych kulinariów interesujące spektrum kuchni alpejsko-adriatyckiej wyrażają zarówno różnorodne regiony, jak też bieg pór roku.

Dobry smak nie zna granic! Ten, kto uda się na wycieczkę do sąsiednich Włoch czy Słowenii, zawsze spotka „krewnych” specjalności karynckich. Karynckie pierogi z serem podawane są w wariancie włoskim — ravioli, a danie słoweńskie — pohaca oraz friuliańskie — gubana przypominają karyncką babkę reindling, a więc ciasto drożdżowe wypełnione rodzynkami, cynamonem i cukrem.

Franz Gerdl

Hüttenkulinarik

Jednym z wielu przykładów szczególnego, sezonowego przysmaku Karyntii są szparagi z doliny Lavanttal zbierane ręcznie już od początku kwietnia. Można je dostać nie tylko na cotygodniowych jarmarkach, ale również bezpośrednio u rolników. Poza tym lokalne gospody wyczarowują ze szparagów z doliny Lavanttal wspaniałe potrawy. Kolejnym przykładem sezonowej kuchni karynckiej są jesienne specjalności z dziczyzny pochodzące z lokalnych lasów — przede wszystkim jelenie i sarny. Za szczególnie wartościową uznawana jest dziczyzna z doliny Metznitztal.

Z rolnym biegiem lat ściśle związane są również tradycje kościelne w Karyntii, które ukształtowały kuchnię regionalną: widać to na przykład w przypadku wielkanocnego dania Osterjause z szynką, chrzanem i babką reindling, w przypadku żółtej jak żółtko jaja zupy Kirchtagssuppe oraz kruchej gęsi na św. Marcina z karynckich gospodarstw ekologicznych. Bez wątpienia smakowitymi przez cały rok daniami są karynckie pierogi z serem, tradycyjne danie z farszem ziemniaczano-twarogowym, które otrzymuje unikalny smak dzięki przyprawieniu trybulą i miętą. Farsz różni się w poszczególnych regionach oraz przepisach przekazywanych często dzieciom przez matki.

FranzGERDL

Uroczystości i targi

Dobrą okazję na spróbowanie kuchni regionalnej oferują nie tylko serdeczni gospodarze lokalnych punktów gastronomicznych, od winiarni serwujących wino własnego wyrobu poprzez starodawne gospody po modne lokalne ze sceną, położone nad jeziorem i restauracje odznaczone trzema czepkami kucharskimi (Drei-Hauben-Tempel).

Franz Gerdl; Kärnten Werbung

W ciągu roku odbywają się też festiwale kulinarne, podczas których oprócz rozkoszy podniebienia panuje również karyncka gościnność i towarzyskość. Niektóre z festiwali to: Gurktaler Speckfest (Gurktalski festiwal boczku), Had’nherbst (Festiwal gryki), Festiwal wołowiny w górach Ossiacher Tauern, Irschner Kräuterfestival (Festiwal zielarski w Irschen) albo festiwal polenty w Nötsch. Gwarancją niezapomnianych spotkań są jednak cotygodniowe targi rolne w Karyntii, gdzie oprócz smacznych produktów można dostać rady i usłyszeć anegdoty od producentów.

Franz Gerdl; Kärnten Werbung

Karyntia — kraina przyjemności

Kto posmakuje kuchni alpejsko-adriatyckiej w Karyntii, nie będzie się dziwić, że pomiędzy doliną Lesachtal a doliną Lavanttal położonych jest 13 regionów smakowych, gdzie kluczową rolę grają regionalne specjały najwyższej jakości. Pod marką Karyntii jako krainy przyjemności rozumianych jest 13 produktów rosnących, dojrzewających i przetwarzanych zgodnie z jasno określonymi kryteriami. Są wśród nich boczek Gailtaler Speck oraz wołowina Nockberge Almrind, a także gryka Jauntaler Hadn i cydr Lavanttaler Apfelwein.

Steinthaler; Kärnten Werbung

Szczególnym smakołykiem jest jagnięcina zwana Glockner Lamm, której szczególnie delikatny smak ziół alpejskich powstaje poprzez wypasanie na wysokości nawet 3000 metrów. Kolejne specjały to: troć Kärntna Låxn hodowana i przetwarzana tylko w czterech wybranych gospodarstwach położonych w regionie Oberkärnten. Powolny wzrost tej ryby w czystej wodzie górskiej w niskiej temperaturze gwarantuje najlepszą jakość mięsa.

Wino, piwo Most i wódka sosnowa mają długą tradycję

Karyncką odpowiedzią na włoski frizzante jest cydr Lavanttaler Apfelwein produkowany z dobrych, starych gatunków jabłek o nazwach: Bohnapfel, Lavanttaler Banane czy Schmidberger. Wiedza związana z wytwarzaniem piwa Most i wódki z tych jabłek przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Centrum przetwórstwa owoców i instytucją zapewniającą jakość zostało gospodarstwo Zogglhof w miejscowości St. Paul w dolinie Lavanttal. Uprawa winorośli w Karyntii ma ponad tysiącletnie tradycje. Przez długi czas były zapomniane, ale od kilku lat karynckie wina cieszą się ponownie ogromnym powodzeniem.

Zakończeniem tradycyjnej biesiady karynckiej ze smakowitym boczkiem, kiełbaskami, pasztetówką i serem twarogowym jest zwykle digestif. Najpopularniejsze są wyborowe wódki wyprodukowane w Karyntii. Sięgając po tradycyjną wódkę sosnową, za której lekko żywiczny smak odpowiedzialne są szyszki specjalnego gatunku sosny. Również znana wódka Gurktaler Alpenkräuter jest rodowitą karyntianką, wytwarzaną według starej receptury z ziół poświęcanych każdego roku w sierpniu w Gurker Dom. Chleb — światowe dziedzictwo
Sztuka pieczenia chleba w dolinie Lesachtal liczy nawet 10 000 lat. Droga od surowego ziarna do gotowego bochenka chleba nie była zmieniana od stuleci i w 2010 roku została uznana niematerialnym dziedzictwem kulturowym pod ochroną UNESCO.

Sam_Strauss_Kärnten_Werbung

Sam_Strauss_Kärnten_Werbung

Mädchen genießen das frische Brot im Lesachtal